Μνημόνιο Κατανόησης ΗΠΑ-Ιράν: Το Ιράν επέβαλε τους όρους του
Η Γραμματεία του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν εξέδωσε ανακοίνωση σχετικά με το Μνημόνιο Κατανόησης (MoU), το οποίο μεσολαβήθηκε από το Πακιστάν, για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, τονίζοντας ότι, σύμφωνα με τους όρους του μνημονίου, ο πόλεμος και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, θα σταματήσουν άμεσα και μόνιμα από το βράδυ της Κυριακής. Επιπλέον, ο ναυτικός αποκλεισμός κατά του Ιράν θα αρθεί άμεσα και πλήρως.
Μ’ αυτή την ανακοίνωση, που δόθηκε στη δημοσιότητα πριν από λίγο, το Ιράν ανακοίνωσε επίσημα την υπογραφή Μνημόνιου Κατανόησης με τις ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου στον Περσικό Κόλπο και στον Λίβανο. Το Ιράν δεν έδωσε στη δημοσιότητα το Μνημόνιο, δείγμα του ότι δεν τρέφει καμιά εμπιστοσύνη στους αμερικάνους ιμπεριαλιστές και περιμένει την άμεση εφαρμογή των συμφωνηθέντων.
Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι λίγο μετά τις 8 το βράδυ της Κυριακής, ο διοικητής του Κεντρικού Στρατηγείου Χατάμ Αλ-Ανμπίγια, υποστράτηγος Αλί Αμπντολαχί, σε μήνυμά του τόνισε ότι οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν είναι πιο δυνατές από ποτέ και έχουν «το δάχτυλο στη σκανδάλη, έτοιμες να χτυπήσουν την καρδιά του εχθρού», προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε παρέκκλιση του εχθρού θα πάρει μια αποφασιστική και αξέχαστη απάντηση.
Το Μνημόνιο Κατανόησης έδωσε ανεπίσημα στη δημοσιότητα ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ που ανακοίνωσε και την καταρχήν συμφωνία των δύο μερών. Δε χρειάζεται να είσαι διπλωμάτης για να αντιληφτείς, με μια απλή ανάγνωση, ότι το Ιράν επέβαλε τους όρους που από την αρχή είχε θέσει. Παρά τις απειλές και τις επιθέσεις (από αεροπορικούς βομβαρδισμούς μέχρι ναυτικό αποκλεισμό των λιμανιών του στον Κόλπο), έμεινε σταθερό στη διπλωματική γραμμή του και δικαιώθηκε.
Φάση 1 | Με την ανακοίνωση του Μνημονίου Κατανόησης (τίθεται άμεσα σε ισχύ):
– Με την ανακοίνωση του Μνημονίου Κατανόησης, οι δύο πλευρές δηλώνουν άμεσο, πλήρη και μόνιμο τερματισμό όλων των εχθροπραξιών στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
– Με την ανακοίνωση του Μνημονίου Κατανόησης, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοινώνουν την άμεση και πλήρη άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού κατά του Ιράν.
Φάση 2 | Μετά την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης (περίοδος 30 ημερών):
– Με την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους για μη επέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν και σεβασμό της κυριαρχίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν.
– Με την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης, οι Ηνωμένες Πολιτείες διαβεβαιώνουν ότι δεν θα αυξήσουν τον αριθμό στρατευμάτων ή στρατιωτικών μέσων που βρίσκονται στην περιοχή, ούτε θα επιβάλουν νέες κυρώσεις κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
– Με την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης, το Ιράν επαναβεβαιώνει τη δέσμευσή του στη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Οπλων (NPT) και επιβεβαιώνει ότι δεν θα παράγει, δεν θα αναπτύξει και δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
– Με την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης, οι Ηνωμένες Πολιτείες δηλώνουν ότι θα παράσχουν στο Ιράν το ήμισυ των παγωμένων κεφαλαίων του, αξίας 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων, τα οποία θα καταστούν διαθέσιμα με μη αναστρέψιμο τρόπο εντός 30 ημερών, με δέσμευση να καταστεί διαθέσιμο και το υπόλοιπο ήμισυ κατά τη διάρκεια των επόμενων 60 ημερών.
– Με την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εκδώσουν εξαιρέσεις κυρώσεων για τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου, φυσικού αερίου και πετροχημικών προϊόντων, με άμεση ισχύ, δεσμευόμενες να καταστήσουν τις εξαιρέσεις αυτές μόνιμες μόλις επιτευχθεί τελική συμφωνία.
– Με την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ξεκινήσουν άμεσες διαβουλεύσεις με το Ισραήλ για την παρουσίαση ενός βραχυπρόθεσμου χρονοδιαγράμματος πλήρους ισραηλινής αποχώρησης από τον Λίβανο, συμπεριλαμβανομένων των σημείων που κατελήφθησαν μετά τη συμφωνία Ισραήλ–Χεζμπολά του 2024.
– Με την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης, το Ιράν επιβεβαιώνει ότι θα ανοίξει εκ νέου το Στενό του Ορμούζ για την εμπορική ναυσιπλοΐα, σύμφωνα με ορισμένες συγκεκριμένες ρυθμίσεις που θα καθοριστούν από το ίδιο το Ιράν, εντός 30 ημερών.
Φάση 3 | Διαπραγματεύσεις για τελική συμφωνία (περίοδος 60 ημερών + πιθανή παράταση):
– Η περίοδος διαπραγματεύσεων των 60 ημερών θα αρχίσει μόλις τηρηθούν όλοι οι όροι του Μνημονίου Κατανόησης κατά τη διάρκεια των προηγούμενων 30 ημερών.
– Η περίοδος διαπραγματεύσεων των 60 ημερών μπορεί να παραταθεί με αμοιβαία συμφωνία και των δύο πλευρών.
– Κατά τη διάρκεια αυτών των 60 ημερών, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διαθέσουν τα υπόλοιπα 12 δισεκατομμύρια δολάρια από τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία του Ιράν.
– Κατά τη διάρκεια αυτών των 60 ημερών, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παρουσιάσουν σχέδια για ένα ταμείο ανασυγκρότησης του Ιράν, ύψους τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο θα χρηματοδοτηθεί εν μέρει από κράτη του Κόλπου.
– Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν θα ξεκινήσουν λεπτομερείς συζητήσεις για μια μόνιμη λύση σε ζητήματα που σχετίζονται με τα πυρηνικά, συμπεριλαμβανομένου του εμπλουτισμού, των υπαρχόντων αποθεμάτων ουρανίου και της τύχης των πυρηνικών εγκαταστάσεων.
– Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν θα ξεκινήσουν λεπτομερείς συζητήσεις σχετικά με την άρση όλων των οικονομικών κυρώσεων κατά του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των πρωτογενών, δευτερογενών, αμερικανικών και κυρώσεων του ΟΗΕ, καθώς και την απόσυρση όλων των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και του Συμβουλίου Διοικητών της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ – International Atomic Energy Agency) κατά του Ιράν.
– Θα δημιουργηθεί μηχανισμός παρακολούθησης για την εποπτεία της εφαρμογής της τελικής συμφωνίας.
– Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί με απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Ο Τραμπ άρχισε τα πανηγύρια. Ακόμα και αυτός, όμως, υπήρξε συγκρατημένος. Δεν πανηγύρισε κάποια νίκη επί του Ιράν, αλλά κουτοπόνηρα γύρισε την κουβέντα στο ότι αυτός κατάφερε ν’ ανοίξει το Στενό του Ορμούζ!
Φυσικά, δεν είπε ότι ο ίδιος το είχε κλείσει, με την πολεμική επίθεση κατά του Ιράν στις 28 Φλεβάρη, που οδήγησε σε ήττα του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού και των σιωναζιστών οργανέτων του. Ούτε είπε ότι το Ορμούζ θα ανοίξει με αποκλειστική ευθύνη του Ιράν, ούτε ότι θα ανοίξει «με συγκεκριμένες ρυθμίσεις» που θα καθοριστούν από το Ιράν (τα τέλη θα τα πληρώνουν οι πετρελαιάδες και θα λένε κι ένα τραγούδι).
Στην πρώτη ανάρτησή του μοίρασε… συγχαρητήρια. Ανακοίνωσε το άνοιγμα του Ορμούζ, αν και η συμφωνία προβλέπει ότι είναι αποκλειστική αρμοδιότητα του Ιράν! Εγραψε ότι δίνει «πλήρη εξουσιοδότηση για το χωρίς διόδια άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ». Σε ποιους δίνει εξουσιοδότηση; Στους Ιρανούς; Ολος ο κόσμος ξέρει ότι αυτοί έχουν κλείσει το Ορμούζ και πως ο Τραμπ δεν έχει καμιά εξουσία επ’ αυτών για να τους δώσει οποιαδήποτε εξουσιοδότηση.
«Η Συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν έχει πλέον ολοκληρωθεί. Συγχαρητήρια σε όλους! Δίνω διά του παρόντος πλήρη εξουσιοδότηση για το χωρίς διόδια άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ και, ταυτόχρονα, εξουσιοδοτώ την άμεση άρση του Ναυτικού αποκλεισμού των Ηνωμένων Πολιτειών. Πλοία του Κόσμου, βάλτε μπροστά τις μηχανές σας. Αφήστε το πετρέλαιο να ρέει! Πρόεδρος ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΤΖ. ΤΡΑΜΠ»
Στην επόμενη ανάρτηση αποθέωσε τον εαυτό του:
«Αυτή η Μεγάλη Συμφωνία θα φέρει Ειρήνη και Ασφάλεια σε ολόκληρη την Περιοχή. Πολλοί πρόεδροι προσπάθησαν να επιτύχουν Ειρήνη με το Ιράν και όλοι απέτυχαν πριν από εμένα. Οι Ηγέτες της Περιοχής βρήκαν, για πρώτη φορά, έναν Πρόεδρο που μπορεί να τους βοηθήσει να επιτύχουν πραγματική Ειρήνη. Με το άνοιγμα του Στενού κατά την υπογραφή της Συμφωνίας την Παρασκευή, για σκοπούς αποναρκοθέτησης, το πετρέλαιο θα ρέει ξανά και από τις δύο πλευρές για την Περιοχή και τον Κόσμο! Πρόεδρος ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΤΖ. ΤΡΑΜΠ»
Παρά τα όσα λέει ο Τραμπ που προσπαθεί να παίξει εσωτερικό πολιτικό παιχνίδι λόγω των επερχόμενων ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, οι Ιρανοί εξακολουθούν να είναι επιφυλακτικοί, επαναλαμβάνοντας ότι η συμφωνία «δεν σημαίνει εμπιστοσύνη στον εχθρό» (διαρροή κύκλων ιρανικού ΥΠΕΞ).
Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, βγήκε στην κρατική τηλεόραση τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας, τονίζοντας ότι το Ιράν εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με «δυσπιστία» τις ΗΠΑ. Επανέλαβε και αυτός ότι το κείμενο του μνημονίου κατανόησης (MoU) θα δημοσιοποιηθεί μόνο μετά την επίσημη υπογραφή του και περιορίστηκε να περιγράψει μερικά βασικά σημεία του:
Μπαίνει άμεσο τέλος στον πόλεμο, συμπεριλαμβανόμενου και του μετώπου του Λιβάνου.
Το στενό του Ορμούζ παραμένει υπό τον έλεγχο του Ιράν, ενώ το ζήτημα των τελών για υπηρεσίες που προσφέρονται στα διερχόμενα πλοία θα ρυθμιστεί από το Ιράν και το Ομάν.
Αίρονται άμεσα οι μισές παγωμένες ιρανικές πιστώσεις σε τράπεζες του εξωτερικού.
Εκτός από την άρση του αμερικάνικου ναυτικού αποκλεισμού, θα υπάρξει εξαίρεση από τις κυρώσεις για τις εξαγωγές πετρελαίου, φυσικού αερίου και πετροχημικών από το Ιράν.
Ο Γκαριμπαμπαντί αναφέρθηκε, επίσης, σε τέσσερα θέματα που θα απασχολήσουν τις διαπραγματεύσεις των 60 ημερών:
Η άρση όλων των κυρώσεων σε βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, μονομερών ή πολυμερών (ΟΗΕ), πρωτογενών ή δευτερογενών.
Το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας του Ιράν.
Η ανοικοδόμηση και η οικονομική ανάπτυξη του Ιράν.
Η δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης που θα εγγυάται την εφαρμογή των δεσμεύσεων που θα αναληφθούν.
Προτού ανακοινωθεί η υπογραφή του ΜoU, ο ΥΠΕΞ Αραγτσί προήδρευσε μιας ευρείας σύσκεψης με διάφορους παράγοντες της κοινωνικής ζωής του Ιράν, προκειμένου να σταλεί απ’ αυτήν ένα μήνυμα εθνικής ενότητας. Παραθέτουμε το Δελτίο του IRNA.
Ο Υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi τόνισε ότι η εθνική συνοχή και η ενεργή παρουσία του λαού αποτελούν σημαντικό κεφάλαιο και βασικό πυλώνα της διπλωματικής ισχύος του Ιράν.Κατά τη διάρκεια συνάντησης την Κυριακή, ο Αραγτσί δήλωσε ότι η πραγματική εικόνα της ισχύος του Ιράν στη διεθνή σκηνή δεν πηγάζει μόνο από τις στρατιωτικές του δυνατότητες, αλλά και από την εθνική συνοχή, την ανθεκτικότητα και την ενεργή συμμετοχή του λαού του.
Ο κορυφαίος iρανός διπλωμάτης δήλωσε ότι το ιρανικό έθνος πέτυχε όχι μόνο τακτικές νίκες κατά τη διάρκεια του επιβληθέντος πολέμου των 12 ημερών τον Ιούνh του περασμένου έτους και του πρόσφατου πολέμου, αλλά και σημαντικά στρατηγικά επιτεύγματα, των οποίων ο αντίκτυπος μπορεί να παρατηρηθεί τόσο στις περιφερειακές όσο και στις παγκόσμιες ισορροπίες.
Σημείωσε ότι τα πρόσφατα γεγονότα έχουν αποδομήσει το αφήγημα του εχθρού περί ενός αδύναμου και ευάλωτου Ιράν, αναδεικνύοντας την πραγματικότητα της ισχύος της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Πολλοί περιφερειακοί και διεθνείς παρατηρητές αναγνωρίζουν πλέον ότι το Ιράν έχει εξέλθει από αυτόν τον πόλεμο ισχυρότερο και πιο ενωμένο — μια μεταμόρφωση που, όπως πρόσθεσε ο Αραγτσί, βασίζεται στην εθνική αλληλεγγύη και την αντίσταση και όχι αποκλειστικά στις αμυντικές δυνατότητες.
Ο υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι κατά τη διάρκεια του πρόσφατου πολέμου ο εχθρός επιδίωξε να επιβάλει τη βούλησή του και να υπονομεύσει την αποφασιστικότητα του ιρανικού έθνους, αλλά η ενότητα και η παρουσία του λαού ματαίωσαν αυτόν τον στόχο. Σημείωσε ότι ένα σαφές μήνυμα που προέκυψε από τις ημέρες του πολέμου είναι πως το ιρανικό έθνος θα σταθεί πιο ενωμένο και πιο ανθεκτικό από ποτέ απέναντι στις πιέσεις.
Αναφερόμενος στις εξελίξεις για την περιφερειακή ασφάλεια, ο Αραγτσί δήλωσε ότι ο πρόσφατος πόλεμος απέδειξε πως η περιφερειακή ασφάλεια δεν μπορεί να επιτευχθεί μέσω της εξάλειψης ή της παράκαμψης του Ιράν. Πρόσθεσε ότι οι γειτονικές χώρες αναγνωρίζουν σταδιακά πως η βιώσιμη ασφάλεια και η περιφερειακή σταθερότητα μπορούν να επιτευχθούν μόνο μέσω συνεργασίας, αμοιβαίας κατανόησης και συνεκτίμησης των κοινών συμφερόντων όλων των κρατών της περιοχής, συμπεριλαμβανομένης της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν.
