Ο μυστικοσύμβουλος του Ερντογάν λέει ότι η Συνθήκη της Λωζάνης «έληξε», η Τουρκία είναι πλέον ελεύθερη να αρπάξει πόρους
Ο επικεφαλής βοηθός του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι η Συνθήκη της Λωζάνης, η οποία τερμάτισε τη σύγκρουση μεταξύ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και των Συμμάχων και καθόρισε τα σύγχρονα σύνορα μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, είχε «λήξει», δίνοντας στην Τουρκία τη δυνατότητα να καταλάβει πλούσιους πόρους, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στο βόρειο Ιράκ.
Ο Μακσούτ Σερίμ, που αποκαλούνταν «μυστικοσύμβουλος» του Ερντογάν, είπε σε έναν φίλο του σε μια τηλεφωνική συνομιλία που είχε καταγραφεί το 2013 ότι «αυτή είναι η χρονιά που έληξε η Συνθήκη της Λωζάνης και τα άρθρα της τέθηκαν στο ράφι» και ισχυρίστηκε ότι η Τουρκία ήταν σε θέση να καταλάβει υπόγειους πόρους, συμπεριλαμβανομένων των κοιτασμάτων στο βόρειο Ιράκ. Η συνθήκη υπογράφηκε στην Ελβετία το 1923 και χάραξε τα σύνορα μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας.
Η μυστική παρακολούθηση, που αποκτήθηκε από την Nordic Monitor, καταγράφηκε στις 5 Ιουνίου 2013 στις 19:24, όταν Τούρκοι εισαγγελείς ερευνούσαν τον Serim ως μέρος ενός δικτύου απάτης που ενέπλεκε ανώτερους κυβερνητικούς αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένου του Ερντογάν και μελών της οικογένειάς του. Το δικαστήριο χορήγησε την άδεια παρακολούθησης στις 27 Μαΐου 2013 στον φάκελο έρευνας με αριθμό 2012/656.
Ο Σερίμ μιλούσε με τον Αχμέτ Εργκούν, στενό φίλο του Ερντογάν εδώ και δεκαετίες και μέλος του Γενικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Νεολαίας και Εκπαίδευσης της Τουρκίας (TÜRGEV), ενός οργανισμού στον οποίο ο γιος του Προέδρου Ερντογάν, Μπιλάλ, είναι μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου. Στον φάκελο της έρευνας, ο Εργκούν κατηγορήθηκε για λειτουργία συνδικάτου οργανωμένου εγκλήματος σε συνεργασία με τον Μπιλάλ και κυβερνητικούς αξιωματούχους, ζητώντας χάρες και διαχειριζόμενος παράνομα σχέδια. Ο Εργκούν κατηγορήθηκε το 2001 και δικάστηκε για παρόμοιες κατηγορίες, από εγκληματικές δραστηριότητες που επεκτάθηκαν στο γραφείο του Ερντογάν όταν ήταν δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης.
Τα σχόλια υποδηλώνουν ότι ο στενός κύκλος του Ερντογάν πίστευε ότι η Συνθήκη της Λωζάνης δεν ήταν πλέον έγκυρη και ότι έτρεφε αλυτρωτικές και νεοοθωμανικές φιλοδοξίες. Στην πραγματικότητα, τρία χρόνια αργότερα, ο ίδιος ο Πρόεδρος Ερντογάν άρχισε να αμφισβητεί επανειλημμένα και δημόσια τα άρθρα της συνθήκης, δημιουργώντας διπλωματική ένταση με τη γειτονική Ελλάδα.
Σε ομιλία του τον Σεπτέμβριο του 2016, ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε ότι η Συνθήκη της Λωζάνης ήταν ουσιαστικά μια ήττα για την Τουρκία επειδή «χάρισε» νησιά στην Ελλάδα. «Στη Λωζάνη δώσαμε στην Ελλάδα νησιά που ήταν δίκαια μακριά. Είναι αυτή νίκη; Προσπάθησαν να μας ξεγελάσουν ώστε να πιστέψουμε ότι η Λωζάνη ήταν μια νίκη. Όσοι κάθονταν σε αυτό το τραπέζι δεν έπραξαν σωστά με τη συνθήκη. Τώρα υποφέρουμε τις συνέπειες», δήλωσε ο Ερντογάν.
Ο ίδιος ο Σερίμ ίδρυσε ένα ίδρυμα με το όνομα Evlad-ı Osmanlı Eğitim Kültür ve Yardımlaşma Vakfı (Ίδρυμα Εκπαίδευσης, Πολιτισμού και Φιλανθρωπίας Οθωμανών Υιών) στις 10 Νοεμβρίου 2016 στην Κωνσταντινούπολη για να προωθήσει το νεο-οθωμανικό όραμα. Άλλα μέλη του διοικητικού συμβουλίου περιλαμβάνονταν στον κατάλογο των Ömer Elmas και Yasin Ekrem Serim σύμφωνα με τη ληξιαρχική πράξη που κατατέθηκε στο 12ο Πρωτοδικείο της Κωνσταντινούπολης.
Ο Σερίμ είναι επί χρόνια επικεφαλής μιας επιτροπής υπεύθυνης για τη διαχείριση μυστικών διακριτικών κεφαλαίων που τέθηκαν στη διάθεση του τότε πρωθυπουργού Ερντογάν και εξακολουθούν να παρέχονται για χρήση του ως προέδρου για τη χρηματοδότηση μυστικών επιχειρήσεων. Οι λεπτομέρειες των δαπανών των μυστικών κεφαλαίων παραμένουν μυστικές και μόνο λίγα μέλη της επιτροπής, συμπεριλαμβανομένου του Σερίμ, είναι εξουσιοδοτημένα να ελέγχουν και να επανεξετάζουν τις δαπάνες.
Η σχέση μεταξύ του Σερίμ και του Ερντογάν χρονολογείται από τη δεκαετία του 1990, όταν ο τότε δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης Ερντογάν ανέπτυξε φιλία με τον Σερίμ, ο οποίος ήταν διευθυντής υποκαταστήματος της κρατικής τράπεζας Vakıfbank στην περιοχή Valide Sultan της πόλης. Ο Ερντογάν διατηρούσε τους λογαριασμούς περίπου 30 δημοτικών εταιρειών στην τράπεζα. Ο Σερίμ απομακρύνθηκε από τη θέση του από τη διοίκηση της τράπεζας το 1997, όταν μια έρευνα αποκάλυψε ότι είχε υποβάλει πλαστό δίπλωμα με την αίτησή του για πρόσληψη.
Ωστόσο, όταν ο Ερντογάν ανέλαβε την εξουσία τον Νοέμβριο του 2012 με το νεοσύστατο Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) ως μονοκομματική κυβέρνηση, έφερε τον Σερίμ στην κυβέρνηση και τον διόρισε επικεφαλής του ειδικού διακριτικού ταμείου του πρωθυπουργού. Οι δαπάνες των διακριτικών ταμείων έχουν αυξηθεί δραματικά κατά τη διάρκεια της θητείας του Ερντογάν ως προέδρου. Τους πρώτους 10 μήνες του 2019, οι δαπάνες για τα μυστικά ταμεία έφτασαν στο αποκορύφωμά τους στα 1,8 δισεκατομμύρια τουρκικές λίρες. Το 2003 οι δαπάνες ήταν μόνο 103 εκατομμύρια τουρκικές λίρες.
Το όνομα του Σερίμ αναφέρθηκε επίσης όταν η έκθεση ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το 2013 σχετικά με την Türksat (Τουρκική Εταιρεία Δορυφορικών Επικοινωνιών) αποκάλυψε πώς έλαβε υπερβολικά χρηματικά ποσά από κρατικό ίδρυμα. Ο Σερίμ ήταν μέλος του διοικητικού συμβουλίου της κρατικής εταιρείας.
