Τι μας λένε τα πλούσια παιδιά της Τεχεράνης στο Instagram για την ιρανική νεανική κουλτούρα
Από τη σελίδα Rich Kids of Tehran στο Facebook, το Rich Kids of Instagram είναι ένας λογαριασμός που χρησιμοποιείται από ενοχλητικά πλούσιους νεαρούς άνδρες και κορίτσια για να επιδεικνύουν τον κομψό τρόπο ζωής τους σε αγνώστους. Ένας τυχαίος ράπερ με Rolex και ανθρώπους που ρίχνουν μπουκάλια San Pellegrino στις τουαλέτες. Πιο πρόσφατα, μια σειρά από αντιγραφές λογαριασμών Instagram έχουν δημιουργηθεί από εύπορα παιδιά σε όλο τον κόσμο. Ίσως ο πιο δημοφιλής από αυτούς τους spin-offs είναι το Rich Kids of Tehran , το οποίο προσφέρει μια ματιά στη χρυσή νεολαία του Ιράν.
Το RKoT ακολουθεί το ίδιο πρότυπο και παραμένει πιστό στα αγαπημένα θέματα του προκατόχου του: πρώτης τάξεως κινητά αγοριών, τεράστιες βίλες και σέξι κορίτσια με μπικίνι. Αυτή η αυθάδης παρέλαση χρημάτων, σάρκας και σαμπάνιας μπορεί να φαίνεται εκπληκτική, δεδομένου ότι προέρχεται από μια σε μεγάλο βαθμό συντηρητική, μουσουλμανική χώρα - από μια κουλτούρα που αντιτίθεται στην εικονογραφία, όπου το αλκοόλ απαγορεύεται και η άσεμνη ενδυμασία αποτελεί έγκλημα.
Από την ιρανική επανάσταση του 1979 —και μαζί με αυτήν, το νέο όραμα του Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί για μια Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν— αυστηρά θρησκευτικά διατάγματα εξακολουθούν να ρυθμίζουν την κοινωνική ζωή και η χρήση του χιτζάμπ εξακολουθεί να είναι υποχρεωτική για τα κορίτσια στη χώρα. Τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, επτά άτομα που κυκλοφόρησαν ένα βίντεο στο οποίο χόρευαν με το τραγούδι «Happy» του Φάρελ Γουίλιαμς συνελήφθησαν και τους επιβλήθηκαν ποινές φυλάκισης έως και ενός έτους με αναστολή, καθώς και 91 μαστιγώματα .
Ωστόσο, οι Ιρανοί νέοι έχουν καταφέρει να βρουν χώρο για ελιγμούς, και ο χώρος στον οποίο το κάνουν αυτό είναι σε μεγάλο βαθμό διαδικτυακός. Στη σελίδα Rich Kids of Tehran στο Instagram, οι αυστηρές κυβερνητικές πολιτικές της χώρας συναντούν κατά μέτωπο την φιλόδοξη νεανική κουλτούρα της. Και για το RKoT, μέχρι στιγμής, όλα καλά - κανένα από τα παιδιά που εμφανίζονται δεν έχει αμφισβητηθεί επίσημα ούτε έχει αντιμετωπίσει δικαστικά αντίποινα, παρά όλες τις φωτογραφίες με σαμπάνια και φορέματα με βαθύ V ντεκολτέ.
Όταν ρώτησα έναν από τους ιδρυτές του RKoT αν αντιμετώπιζαν κάποια κυβερνητική ή δικαστική αντίδραση, ανέφερε ότι επιβάλλεται ένα φίλτρο στον λογαριασμό που απαιτεί VPN για την πρόσβαση σε αυτόν από το εσωτερικό της χώρας. Αυτός ο τύπος φίλτρου προφανώς επιβάλλεται σε πολλές άλλες εφαρμογές και ιστότοπους στο Ιράν, καθώς η κυβέρνηση έχει καταβάλει ιδιαίτερη προσπάθεια στο φιλτράρισμα του διαδικτύου και στην εφαρμογή «έξυπνης» λογοκρισίας στο διαδίκτυο εναντίον ιστότοπων που θεωρούν ακατάλληλους ή ανήθικους.
Μετά το τροχαίο ατύχημα δύο πανάκριβων πολυτελών αυτοκινήτων τον περασμένο μήνα, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν πέντε άνθρωποι —ένας από τους οδηγούς του RKoT ήταν στο τιμόνι— ο Αλί Χαμενεΐ σταμάτησε να κρύβει το πρόβλημα κάτω από το χαλί και παρενέβη στα μέσα ενημέρωσης, καταδικάζοντας δημόσια «μια γενιά μεθυσμένη από τα χρήματά της» που προκαλεί «ψυχολογική ανασφάλεια» στην Τεχεράνη. Παρόλα αυτά, δεν έχουν ληφθεί μέτρα κατά της σελίδας και εξακολουθεί να είναι διαδικτυακή.
Πώς, λοιπόν, τα βγάζουν πέρα με ατιμωρησία τα πλούσια παιδιά της Τεχεράνης; Μιλώντας με τον 24χρονο Χαμίντ, ο οποίος παρακολουθεί την ιστορία, εξήγησε ότι «το 80% των παιδιών που ταΐζουν τον λογαριασμό είναι απόγονοι της άρχουσας ελίτ». Το RKoT δεν αφορά απλώς μια πλούσια μειονότητα, είπε, αλλά είναι η βιτρίνα των απογόνων μιας πολιτικής τάξης - ακριβώς της ίδιας πολιτικής τάξης που υποστηρίζει τη μετριοπαθή συμπεριφορά και την αυτοσυγκράτηση.
Όταν μίλησα με μερικούς άλλους Ιρανούς οπαδούς του RKoT, τους ρώτησα για την αντίφαση μεταξύ μιας συντηρητικής ελίτ που καταγγέλλει το φαινόμενο της « Δυτικής Τοξίκωσης » και της ύπαρξης ενός τόσο απροκάλυπτου καρναβαλιού πλούτου. Ένας από αυτούς, ένας 27χρονος καλλιτέχνης ονόματι Σάμπα, μου υπενθύμισε ότι, ακόμα κι αν αυτά τα παιδιά ήταν κοντά (με τον έναν ή τον άλλον τρόπο) στους ανθρώπους που βρίσκονται στην εξουσία στο Ιράν, μιλούσαμε για «νεόπλουτους» και όχι για την παραδοσιακή αριστοκρατία, η οποία παραμένει πιο διακριτική όσον αφορά τον πλούτο της.
Είπε: «Στην παραδοσιακή ιρανική κουλτούρα, στην πραγματικότητα δεν υποτίθεται ότι πρέπει να επιδεικνύουμε αυτά που έχουμε, καθώς δεν πρέπει να πληγώνουμε τα συναισθήματα των μη προνομιούχων».
Όταν μίλησα με τους ανθρώπους που διαχειρίζονταν τον λογαριασμό, έσπευσαν να υπερασπιστούν το μήνυμά του. Πιστεύουν ότι αναδεικνύει ένα πιο φιλελεύθερο, σύγχρονο Ιράν από αυτό που απεικονίζεται αλλού. Κοιτάζοντας τα tweets που συγκεντρώνει ο λογαριασμός, είναι εύκολο να διαισθανθεί κανείς αυτή την επιθυμία να απεικονιστεί ένα διαφορετικό είδος Ιράν. Μερικά συνθήματα, όπως «Δεν καβαλάμε καμήλες» ή «Πράγματα που δεν θέλουν να δουν για το Ιράν», ολοκληρώνουν το μπαράζ εικόνων, καταγγέλλοντας μια ανακριβή εικόνα της χώρας και προσπαθώντας να τοποθετήσουν το RKoT στα πρόθυρα να αποδείξει κάτι πολιτικό. Αλλά ποιοι ήταν «αυτοί» - η ιρανική κυβέρνηση (κάτι που δεν είχε και πολύ νόημα αν αυτές ήταν οι selfies των παιδιών τους); Ή αυτοί στη Δύση;
Σε μια ανταλλαγή email, τα παιδιά από τον λογαριασμό ξεκαθάρισαν: «Γενικά, ο όρος "αυτοί" αναφέρεται στα μέσα ενημέρωσης που έχουν δημοσιεύσει μια κατασκευασμένη, τρομακτική εικόνα του Ιράν για τους πολιτικούς τους στόχους, οπότε ουσιαστικά θα δείτε τα "Πράγματα που δεν θέλουν να δείτε για το Ιράν!"». Πρόσθεσε: «Τα τελευταία οκτώ χρόνια, το 98% των ειδήσεων αφορούσε την πολιτική του Ιράν, τις κυρώσεις και τα πυρηνικά ζητήματα. Τα δυτικά μέσα ενημέρωσης έχουν χρησιμοποιήσει αυτά τα θέματα για να δημιουργήσουν μια εικόνα για το Ιράν που θα ωφελούσε την πολιτική τους ατζέντα».
Αυτή η επιθυμία να δείξουν μια διαφορετική πλευρά του Ιράν ήταν ένα διαρκές θέμα μεταξύ όλων όσων επικοινώνησα. Η Saba, η οποία δεν φαίνεται να εκτιμά ιδιαίτερα το RKoT, έγραψε στην ανταλλαγή email μας: «Δεν τους αντιτίθεμαι επειδή, ως νεαρή κοπέλα από το Ιράν, θα ήθελα η διεθνής κοινότητα να καταλάβει ότι το Ιράν δεν είναι αυτό που νομίζουν. Δεν φοράμε συστηματικά πέπλα και οι άντρες μας δεν αφήνουν γένια που φτάνουν μέχρι το στήθος. Στο Ιράν, οι άνθρωποι διασκεδάζουν, χορεύουν, τραγουδούν, πίνουν αλκοόλ, καπνίζουν, βγαίνουν ραντεβού».
Η αντίδραση που προκάλεσε ο λογαριασμός δεν προέρχεται μόνο από τους ανθρώπους που βρίσκονται στην εξουσία, αλλά και από το διαδίκτυο γενικότερα. Πρόσφατα, δημιουργήθηκε μια σελίδα στο Instagram με τίτλο « Φτωχά Παιδιά της Τεχεράνης» , στην οποία παρουσιάζονταν φωτογραφίες των φτωχότερων του Ιράν. Όταν αντιμετώπισα τους ανθρώπους που διοικούν το RKoT σχετικά με αυτό, ένας από αυτούς υποστήριξε ότι η φτώχεια της χώρας δεν είχε καμία σχέση με τον πλούτο τους. «Το Ιράν βρίσκεται υπό αυστηρές κυρώσεις για πάνω από μια δεκαετία από τη Δύση, οι οποίες έχουν σχεδόν παραλύσει την οικονομία του Ιράν. Υπάρχουν περισσότεροι φτωχοί άνθρωποι στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική από ό,τι στο Ιράν, και σε αυτές τις χώρες δεν έχουν επιβληθεί κυρώσεις», είπε.
Παρά τους ισχυρισμούς τους, δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι ο λογαριασμός δημιουργήθηκε για να αμφισβητήσει οποιαδήποτε μεγάλη παγκόσμια εικόνα του Ιράν. Δημιουργήθηκε, σχεδόν σίγουρα, ώστε τα πλούσια παιδιά να μπορούν να επιδεικνύουν τον πλούτο τους. Ωστόσο, με την απλή ύπαρξή του, καταφέρνει επίσης να παρακάμπτει προκαταλήψεις, ακόμα κι αν αυτό που αποκαλύπτει είναι απλώς μια μικρή μειοψηφία ιρανών νέων.
