ΥΠΕΘΑ: 18 στις 22 συμβάσεις συμβούλων με απευθείας ανάθεση
Οι συμβάσεις συμβούλων του ΥΠΕΘΑ μπαίνουν στον κοινοβουλευτικό έλεγχο, καθώς ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας καλείται να αποκαλύψει πόσες υπογράφηκαν, ποιες εταιρείες πήραν τις μεγαλύτερες αμοιβές και πόσο κόστισαν συνολικά από το 2019 μέχρι σήμερα.
Η πρώτη εικόνα που προκύπτει από τα διαθέσιμα δημόσια δεδομένα είναι αποκαλυπτική. Η πλατφόρμα Consultocracy του Vouliwatch καταγράφει για το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας 22 συμβάσεις συμβουλευτικών υπηρεσιών, συνολικής αξίας 1.192.575 ευρώ. Από αυτές, οι 18 εμφανίζονται ως απευθείας αναθέσεις.
Πρόκειται για ποσοστό σχεδόν 82%: περισσότερες από οκτώ στις δέκα συμβάσεις που έχουν ενταχθεί στη συγκεκριμένη βάση δεδομένων δεν προέκυψαν από ανοικτή διαγωνιστική διαδικασία. Τα στοιχεία, ωστόσο, δεν συνιστούν επίσημη απάντηση του ΥΠΕΘΑ και πρέπει να διασταυρωθούν με τον πλήρη κατάλογο που ζητείται πλέον μέσω της Βουλής.
Ερώτηση για το θέμα κατατέθηκε στις 29 Ιουλίου 2026 από τον βουλευτή Β1’ Βορείου Τομέα Αθηνών της Ελληνικής Λύσης, Βασίλη Βιλιάρδο.
Ο βουλευτής ζητά από τον υπουργό Εθνικής Άμυνας συγκεκριμένα αριθμητικά στοιχεία και ονομαστικό κατάλογο των εταιρειών που συνεργάστηκαν με το ΥΠΕΘΑ.
Ειδικότερα, ζητά να πληροφορηθεί:
- Πόσες συμβάσεις με συμβουλευτικές εταιρείες υπογράφηκαν κατά τα έτη 2023, 2024 και 2025 και ποια ήταν η συνολική αξία τους ανά έτος.
- Ποιες είναι οι δέκα μεγαλύτερες συμβάσεις του ΥΠΕΘΑ από τον Ιούλιο του 2019 μέχρι σήμερα και ποιες εταιρείες τις ανέλαβαν.
- Πόσες συμβάσεις υπογράφηκαν από τον Ιούλιο του 2019 έως τον Ιούνιο του 2023 και πόσο κόστισαν συνολικά.
Η διατύπωση των ερωτημάτων έχει σημασία, καθώς διαχωρίζει την περίοδο πριν από την ανάληψη του ΥΠΕΘΑ από τον Νίκο Δένδια από την περίοδο της δικής του υπουργικής θητείας. Η απάντηση θα επιτρέψει να φανεί εάν η προσφυγή σε ιδιώτες συμβούλους αυξήθηκε, περιορίστηκε ή παρέμεινε στα ίδια επίπεδα μετά τον Ιούνιο του 2023.
Σύμφωνα με την τρέχουσα εικόνα της Consultocracy, το μεγαλύτερο μέρος της αξίας των συμβάσεων του ΥΠΕΘΑ αφορά υπηρεσίες διοικητικής συμβουλευτικής. Η συγκεκριμένη κατηγορία αντιστοιχεί στο 41,7% της συνολικής δαπάνης, δηλαδή περίπου 496.934 ευρώ.
Ακολουθούν οι χρηματοοικονομικές συμβουλευτικές υπηρεσίες με 246.636 ευρώ, η συμβουλευτική πληροφορικής με 152.906 ευρώ, άλλες συμβουλευτικές υπηρεσίες με 140.243 ευρώ, η μηχανολογική συμβουλευτική με 81.952 ευρώ και οι νομικές υπηρεσίες με 73.904 ευρώ.
Η εταιρεία HAREVA Business Ideas εμφανίζεται πρώτη στη σχετική κατάταξη, με συμβάσεις συνολικής αξίας 294.872 ευρώ. Μία από αυτές, ύψους 196.292 ευρώ, υπογράφηκε τον Νοέμβριο του 2025 και αφορά υπηρεσίες υποστήριξης έργου για την επικαιροποίηση, αναβάθμιση και βελτιστοποίηση εσωτερικών διαδικασιών.
Στην ίδια εταιρεία εμφανίζεται τον Μάιο του 2026 και σύμβαση 98.580 ευρώ για την υποστήριξη του έργου των Μονάδων Στρατηγικού Σχεδιασμού των Ανώτατων Στρατιωτικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων. Η σύμβαση αυτή αφορά την υποστήριξη σχεδιασμού στις τρεις παραγωγικές σχολές αξιωματικών: τη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, τη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων και τη Σχολή Ικάρων.
Ανάμεσα στις μεγαλύτερες εγγραφές περιλαμβάνεται ακόμη σύμβαση 196.168 ευρώ με τη NEXIA Eurostatus για λογιστικό και διαχειριστικό έλεγχο των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου του ΥΠΕΘΑ, καθώς και αναθέσεις δεκάδων χιλιάδων ευρώ για νομικές υπηρεσίες του υπουργείου και της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων.
Η βάση δεδομένων του Vouliwatch αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για τον δημόσιο έλεγχο, δεν μπορεί όμως να αντικαταστήσει την επίσημη λογοδοσία του υπουργείου.
Η διαδικτυακή πλατφόρμα εφαρμόζει συγκεκριμένα φίλτρα. Περιλαμβάνει συμβάσεις που έχουν ταξινομηθεί ως συμβουλευτικές, με αξία άνω των 15.000 ευρώ, ενώ εξαιρεί μεταξύ άλλων συμφωνίες-πλαίσιο, εγγραφές που χαρακτηρίζονται παρωχημένες και στοιχεία που δεν εμφανίζονται στη δημόσια προβολή. Η ίδια η έρευνα του Vouliwatch έχει επισημάνει κενά και δυσχέρειες στην καταγραφή των δεδομένων του ΚΗΜΔΗΣ.
Επιπλέον, οι κωδικοί δημοσίων συμβάσεων μπορούν να οδηγήσουν στην ίδια κατηγορία ετερόκλητες υπηρεσίες, από στρατηγικό σχεδιασμό και νομική υποστήριξη μέχρι τεχνική συνδρομή συστημάτων. Οι τροποποιήσεις παλαιότερων συμβάσεων πρέπει επίσης να διαχωριστούν από τις νέες αναθέσεις, ώστε να μην παρουσιάζονται παραπλανητικά αθροίσματα.
Η χρησιμοποίηση εξωτερικών ειδικών δεν είναι από μόνη της προβληματική. Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας διαχειρίζεται σύνθετες νομικές, τεχνικές, οικονομικές και εξοπλιστικές υποθέσεις, για τις οποίες μπορεί να απαιτείται εξειδικευμένη γνώση.
Το ζήτημα διαφάνειας αρχίζει όταν η εξαίρεση γίνεται κανόνας, όταν κυριαρχούν οι απευθείας αναθέσεις, όταν δεν δημοσιοποιούνται με σαφήνεια τα παραδοτέα και όταν δεν εξηγείται γιατί το ίδιο έργο δεν μπορούσε να εκτελεστεί από τις υπηρεσίες και τα εξειδικευμένα στελέχη του ίδιου του υπουργείου.
Ο Βασίλης Βιλιάρδος συνδέει την ερώτησή του με το ευρύτερο φαινόμενο της «συμβουλοκρατίας» και υποστηρίζει ότι η υπερβολική εξάρτηση των υπουργείων από ιδιωτικές εταιρείες μπορεί να μεταφέρει κρίσιμες λειτουργίες σχεδιασμού πολιτικής έξω από τη δημόσια διοίκηση.
Με 18 από τις 22 καταγεγραμμένες συμβάσεις να εμφανίζονται ως απευθείας αναθέσεις, η γενικόλογη επίκληση των «υπηρεσιακών αναγκών» δεν θα αρκεί. Χρειάζονται αριθμοί, ονόματα και σαφείς εξηγήσεις.
