Δημοσιονομικη πειθαρχία...των αλλων
Τα κόμματα που διδάσκουν δημοσιονομική πειθαρχία με χρέος 1,17 δισ. ευρώ
Υπάρχουν αριθμοί που περιγράφουν μια οικονομική κατάσταση και αριθμοί που αποκαλύπτουν ένα ολόκληρο πολιτικό σύστημα. Τα 602,14 εκατομμύρια ευρώ υποχρεώσεων της Νέας Δημοκρατίας και τα 565,14 εκατομμύρια του ΠΑΣΟΚ ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία. Μαζί, τα δύο κόμματα που κυβέρνησαν τη χώρα επί δεκαετίες εμφανίζουν χρέη περίπου 1,167 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Δεν πρόκειται για κάποιο προεκλογικό σύνθημα ούτε για αυθαίρετη εκτίμηση των αντιπάλων τους. Οι αριθμοί προκύπτουν από τις οικονομικές καταστάσεις του 2025. Μέσα σε μία μόλις χρήση, οι υποχρεώσεις της ΝΔ αυξήθηκαν κατά περίπου 60,2 εκατ. ευρώ και του ΠΑΣΟΚ κατά περίπου 60,7 εκατ. ευρώ.
Δηλαδή, τα δύο κόμματα πρόσθεσαν μέσα σε έναν χρόνο περισσότερα από 120 εκατ. ευρώ στο ήδη κολοσσιαίο βάρος τους.
Αυτό είναι το σημείο όπου η πολιτική υποκρισία παύει να είναι σχήμα λόγου και αποκτά λογιστική αποτύπωση.
Η Νέα Δημοκρατία έχει οικοδομήσει μεγάλο μέρος της πολιτικής της ταυτότητας πάνω στη δημοσιονομική υπευθυνότητα, στην ανάγκη εξυγίανσης και στην απαίτηση να πληρώνονται οι υποχρεώσεις εγκαίρως. Το ΠΑΣΟΚ, από την πλευρά του, ζητά δικαιοσύνη, έλεγχο της τραπεζικής αυθαιρεσίας και προστασία των οφειλετών. Όμως και τα δύο εμφανίζονται ανίκανα να εφαρμόσουν στα οικονομικά τους όσα απαιτούν από το κράτος, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες.
Αν μια μικρομεσαία επιχείρηση εμφάνιζε επί χρόνια διαρκώς αυξανόμενες υποχρεώσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων, καμία τράπεζα δεν θα περιοριζόταν σε ευγενικές υπενθυμίσεις. Αν ένας πολίτης σταματήσει να εξυπηρετεί το στεγαστικό του δάνειο, έρχεται αντιμέτωπος με τόκους υπερημερίας, κατασχέσεις, δεσμεύσεις λογαριασμών και πλειστηριασμούς. Για τα κόμματα, αντιθέτως, η συζήτηση διεξάγεται μέσα σε μια ομίχλη γενικοτήτων.
Ποια δάνεια εξυπηρετούνται πραγματικά; Ποιο μέρος της ετήσιας αύξησης οφείλεται σε τόκους; Ποιες ρυθμίσεις έχουν συμφωνηθεί; Ποιες εξασφαλίσεις διαθέτουν σήμερα οι τράπεζες; Ποια είναι η ρεαλιστική πηγή αποπληρωμής; Υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή απλώς μεταφέρεται το πρόβλημα στις επόμενες δεκαετίες;
Αυτά δεν είναι λαϊκιστικά ερωτήματα. Είναι τα στοιχειώδη ερωτήματα που θα υπέβαλλε μια τράπεζα σε οποιονδήποτε κοινό δανειολήπτη. Είναι επίσης ερωτήματα δημοκρατίας, επειδή τα κόμματα χρηματοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό, διαχειρίζονται δημόσιο χρήμα και διεκδικούν τη διακυβέρνηση της χώρας.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο λογιστικό. Είναι βαθύτατα θεσμικό.
Ένα κόμμα με υποχρεώσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων προς το τραπεζικό σύστημα οφείλει να αποδεικνύει, με απόλυτη διαφάνεια, ότι η οικονομική του εξάρτηση δεν μετατρέπεται σε πολιτική εξάρτηση.
Όταν κυβέρνηση και αντιπολίτευση νομοθετούν για τις τράπεζες, τα funds, τους servicers, τα κόκκινα δάνεια και την προστασία της κατοικίας, η δική τους σχέση με τους πιστωτές δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως εσωτερική κομματική υπόθεση.
Δεν αποδεικνύεται μόνο από το ύψος του χρέους ότι υπήρξε παράνομη εύνοια. Αποδεικνύεται όμως κάτι πολιτικά εξίσου βαρύ: ότι το υφιστάμενο σύστημα λογοδοσίας απέτυχε να παράσχει πειστικές απαντήσεις. Οι δημοσιευμένοι ισολογισμοί καταγράφουν το αποτέλεσμα, αλλά δεν αρκούν για να εξηγήσουν με τρόπο κατανοητό στον πολίτη πώς ένα τέτοιο χρέος θα αποπληρωθεί.
Η δημοκρατία δεν μπορεί να λειτουργεί με δύο κατηγορίες οφειλετών: εκείνους που χάνουν το σπίτι τους για μερικές δεκάδες χιλιάδες ευρώ και εκείνους που διεκδικούν την εξουσία ενώ οι υποχρεώσεις τους αυξάνονται κατά δεκάδες εκατομμύρια κάθε χρόνο.
ΝΔ και ΠΑΣΟΚ δεν χρειάζονται άλλη μία επικοινωνιακή ανακοίνωση. Χρειάζονται δημόσιο, αναλυτικό και ελέγξιμο σχέδιο αποπληρωμής: ανά τράπεζα, ανά δάνειο, με επιτόκια, ρυθμίσεις, καταβολές και χρονοδιάγραμμα. Και η Βουλή οφείλει να δημοσιεύει συγκεντρωτικά, εύχρηστα στοιχεία για τη χρηματοδότηση και τις τραπεζικές υποχρεώσεις όλων των κομμάτων.
Μέχρι να συμβεί αυτό, κάθε μάθημα οικονομικής υπευθυνότητας προς τους πολίτες θα ακούγεται σαν κακόγουστο αστείο. Διότι όποιος απαιτεί από μια χώρα να ζει με όσα διαθέτει, οφείλει πρώτα να αποδείξει ότι μπορεί να κάνει το ίδιο στο ίδιο του το κόμμα.
