Η Ελλάδα καίγεται! Ο κυνισμός του αλαζόνα πρωθυπουργού
«Πάνω από 500 εκατομμύρια ευρώ έχουν διατεθεί την τελευταία πενταετία για δράσεις πρόληψης». Με αυτή τη δήλωση στο Υπουργικό Συμβούλιο, μόλις τον Αύγουστο του 2026, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε για άλλη μια φορά να ξορκίσει την επιχειρησιακή πραγματικότητα με αριθμούς. Είναι, άλλωστε, μια προσφιλής κυβερνητική τακτική: όταν το δάσος καίγεται και ο κάμπος βουλιάζει, η απάντηση δεν αναζητείται στις στάχτες ή στις λάσπες, αλλά στα κυβερνητικά excel.
Οι αριθμοί, βέβαια, έχουν μια υπέροχη, σχεδόν μαγική ιδιότητα. Μπορούν να λένε μια απόλυτη λογιστική αλήθεια και, ταυτόχρονα, να κρύβουν ένα κολοσσιαίο επιχειρησιακό ψέμα.
Το άρθρο αυτό δεν γράφεται για να αμφισβητήσει τα τιμολόγια του κράτους. Γράφεται για να τεκμηριώσει κάτι πολύ πιο βαθύ και επικίνδυνο: ότι η χώρα παραδόθηκε συνειδητά και μεθοδικά στις φλόγες και τα νερά. Το ελληνικό κράτος, την περίοδο 2019-2026, αποφάσισε να εγκαταλείψει πλήρως τη σιωπηλή, κοπιαστική και απόλυτα «αντιτηλεοπτική» δουλειά της πρόληψης, παίζοντας τα ρέστα του στον τηλεοπτικό εντυπωσιασμό της καταστολής.
Ας ξεκαθαρίσουμε, όμως, κάτι εξαρχής, για να μην παίζουμε με τις λέξεις: Η ανθρώπινη ζωή είναι η υπέρτατη και αδιαπραγμάτευτη αξία. Η έγκαιρη εκκένωση και η λειτουργία του 112 πράγματι σώζουν ζωές —και η σωτηρία έστω και ενός ανθρώπου αξίζει κάθε κόστος. Όμως, η Πολιτική Προστασία ενός σύγχρονου κράτους δεν μπορεί να εξαντλείται στο να σου στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα στο κινητό για να τρέξεις μακριά, την ώρα που το σπίτι σου, η τοπική οικονομία και το φυσικό σου περιβάλλον γίνονται παρανάλωμα του πυρός. Το να επιβιώνεις απλώς για να στέκεσαι την επόμενη μέρα σε έναν κρανίου τόπο, χωρίς δάσος, χωρίς κοπάδια και χωρίς εισόδημα, δεν συνιστά κυβερνητική επιτυχία. Συνιστά την επιτομή της κρατικής παραίτησης.
Με την περίφημη «Κλιματική Κρίση» να χρησιμοποιείται πλέον ως το απόλυτο, πασπαρτού άλλοθι για κάθε κρατική ανεπάρκεια, ήρθε η ώρα να δούμε γιατί ο βασιλιάς είναι γυμνός. Να δούμε πώς το κράτος βαφτίζει «πρόληψη» τις εργολαβίες της βιτρίνας, πώς εκατομμύρια ευρώ χάνονται στη γραφειοκρατία, και γιατί, τελικά, η επιλογή να αγοράζεις υπερσύγχρονα αεροπλάνα αντί να φροντίζεις τα δάση σου δεν είναι ατύχημα, αλλά μια βαθιά κυνική, πολιτική απόφαση.
Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή, ξεδιαλύνοντας το αλφαβητάρι των καταστροφών.
Όταν η επικοινωνία συναντά τους νόμους της Φυσικής
Πριν εξετάσουμε πώς και γιατί η κυβέρνηση αποφάσισε να βαφτίσει τις πελατειακές εργολαβίες «εθνική στρατηγική», είναι αναγκαίο να ξεκαθαρίσουμε το τοπίο. Ένα κράτος μπορεί να ψηφίζει όσους νόμους θέλει, μπορεί να βγάζει όσα διαγγέλματα αντέχει, αλλά —δυστυχώς για τους επικοινωνιολόγους του— δεν μπορεί να καταργήσει τους νόμους της θερμοδυναμικής.
Στη φυσική των πυρκαγιών, η φωτιά είναι ανένδοτη. Για να υπάρξει και να θεριέψει, απαιτεί αυστηρά τρία στοιχεία: οξυγόνο, θερμότητα και καύσιμη ύλη (ξερά χόρτα, πευκοβελόνες, νεκρά δέντρα). Σε ένα ακραίο κλιματικό περιβάλλον, το κράτος δεν μπορεί προφανώς να συλλάβει τον άνεμο, ούτε να επιβάλει πρόστιμο στον καύσωνα. Το μόνο απολύτως μετρήσιμο, χειροπιαστό στοιχείο που μπορεί να ελέγξει ο κρατικός μηχανισμός είναι η καύσιμη ύλη.
Αυτό ακριβώς είναι η Πρόληψη. Είναι η «αόρατη», κοπιαστική, δύσκολη δουλειά που γίνεται στα βαθιά δάση τον χειμώνα. Είναι η ενίσχυση των Δασαρχείων, η απομάκρυνση της νεκρής βιομάζας, το άνοιγμα αντιπυρικών ζωνών και η συντήρηση του δασικού οδικού δικτύου. Η σωστή πρόληψη λειτουργεί ως ένα προσεκτικά στημένο ανάχωμα που μειώνει τη θερμική ένταση της φωτιάς, εμποδίζοντάς την να ανέβει στις κορυφές των δέντρων. Αφαιρεί, με απλά λόγια, το «μπαρούτι» μήνες πριν πέσει ο μοιραίος σπινθήρας.
Από την άλλη πλευρά της εξίσωσης, έχουμε την Καταστολή. Είναι ο στρατός που μπαίνει στο πεδίο της μάχης το καλοκαίρι, όταν η κρίση έχει ήδη ξεσπάσει. Είναι τα υπερσύγχρονα εναέρια μέσα, οι σειρήνες της Πυροσβεστικής, τα οχήματα και, φυσικά, οι ειδοποιήσεις του 112. Είναι ο υπερπαραγωγικός, «τηλεοπτικός» μηχανισμός που όλοι βλέπουμε στα δελτία ειδήσεων.
Γιατί, λοιπόν, η Καταστολή, όταν αφήνεται μόνη της χωρίς ίχνος Πρόληψης, είναι ένα επικίνδυνο πολιτικό παραμύθι και ένα μαθηματικά βέβαιο βατερλό;
Η απάντηση κρύβεται στο «φαινόμενο της εξάτμισης». Όταν ένα δάσος είναι εγκαταλελειμμένο και αδιαχείριστο, γεμάτο ξερά κλαδιά και συσσωρευμένη καύσιμη ύλη, η φωτιά αναπτύσσει βιβλικά θερμικά φορτία, με θερμοκρασίες που ξεπερνούν τους 1.000°C. Σε αυτό το πύρινο κολαστήριο, όσα πυροσβεστικά αεροπλάνα και ελικόπτερα κι αν αγοράσει ένα Κράτος, το νερό που ρίχνουν εξατμίζεται κυριολεκτικά στον αέρα πριν καν αγγίξει τις φλόγες στο έδαφος.
Το αεροπλάνο απλώς «ρίχνει» την ένταση και ο πυροσβέστης στο έδαφος είναι αυτός που σβήνει τη φωτιά. Τα εναέρια μέσα, άλλωστε, τυφλώνονται από τον καπνό, καθηλώνονται από τους ισχυρούς ανέμους και, μόλις πέσει η νύχτα, εξαφανίζονται από τον ουρανό. Αν η Πρόληψη δεν έχει φροντίσει από τον χειμώνα να αφήσει ανοιχτούς τους δασικούς δρόμους, ο πυροσβέστης δεν μπορεί να προσεγγίσει την εστία. Τα επίγεια οχήματα εγκλωβίζονται σε αδιέξοδα και η φωτιά, απλώς, αναζωπυρώνεται και καταπίνει τα πάντα στο πέρασμά της.
Το να ρίχνεις όλο το βάρος της κρατικής μηχανής αποκλειστικά στην Καταστολή, αδιαφορώντας για την Πρόληψη, μοιάζει με το να αρνείσαι να φτιάξεις τα φρένα στο αυτοκίνητό σου, προτιμώντας να αγοράσεις έναν πανάκριβο, χρυσό αερόσακο. Το ατύχημα θα συμβεί ούτως ή άλλως.
Το ερώτημα, συνεπώς, που προκύπτει αβίαστα είναι το εξής: Δεν τα γνώριζε αυτά η κυβέρνηση; Η απάντηση είναι πως τα γνώριζε άριστα. Και αυτό ακριβώς κάνει την πολιτική της ευθύνη όχι απλώς βαριά, αλλά ασυγχώρητη.
Ο κυνισμός του αλαζόνα Μητσοτάκη
Όταν ο Πρωθυπουργός στέκεται στο Υπουργικό Συμβούλιο και υπερηφανεύεται για τα «500 εκατομμύρια της πρόληψης», δεν κάνει κάποια λάθος εκτίμηση. Γνωρίζει άριστα την αλήθεια, αλλά επιλέγει συνειδητά την ψευδαίσθηση, υπηρετώντας πιστά το μόνο πράγμα που τον ενδιαφέρει πολιτικά: το φαίνεσθαι.
Η επιλογή της κυβέρνησης να εγκαταλείψει την πρόληψη και να ρίξει όλο το βάρος (και τα δισεκατομμύρια) στην καταστολή, υπακούει σε έναν ωμό, επικοινωνιακό κυνισμό. Το κράτος επενδύει στην καταστολή για έναν και μόνο λόγο: επειδή αυτή φαίνεται. Η αθόρυβη δουλειά του δασεργάτη τον χειμώνα δεν «πουλάει» στα κανάλια. Αντίθετα, τα αεροσκάφη, που ρίχνουν νερό μέσα στους καπνούς, οι σειρήνες και τα μηνύματα του 112, συνθέτουν το απόλυτο τηλεοπτικό υπερθέαμα που συντηρεί το προφίλ του δήθεν αποτελεσματικού «σωτήρα». Η ουσία —το να μην καεί το δάσος εξ αρχής— αγνοείται επιδεικτικά, διότι η ουσία απαιτεί σχέδιο, δουλειά και συγκρούσεις, έννοιες άγνωστες σε ένα επιτελείο που πολιτεύεται αποκλειστικά με όρους βιτρίνας.
Όπως, όμως, κάθε αλαζόνας νάρκισσος, έτσι και ο Κυριάκος Μητσοτάκης αδυνατεί να δει τα δικά του λάθη. Δεν τα αναγνωρίζει, δεν τα παραδέχεται και, φυσικά, αρνείται πεισματικά να τα διορθώσει. Έχτισε μεθοδικά ένα κράτος-βιτρίνα και τώρα κρύβεται πίσω από βολικές δικαιολογίες περί «κλιματικής κρίσης» και ατομικής ευθύνης των πολιτών.
Στο τέλος της ημέρας, η πολιτική του διαδρομή στην Πολιτική Προστασία συμπυκνώνεται σε μια απόλυτα κυνική και τραγική εικόνα: Είναι ο άνθρωπος που, με την ανύπαρκτη πολιτική του, άφησε τη χώρα εντελώς αδιαχείριστη και γεμάτη «μπαρούτι». Είναι ο ίδιος που, με την εγκληματική κρατική αμέλεια στις υποδομές, επέτρεψε ουσιαστικά να μπει η φωτιά. Και όταν τελικά οι φλόγες καταπίνουν τον φυσικό πλούτο, τις περιουσίες και την αξιοπρέπεια της χώρας, εκείνος το μόνο που κάνει είναι να στέκεται απέναντι, παραπονούμενος ενοχλημένος για τον καπνό που μπαίνει στα μάτια του.
