Ομαδική ψυχανάλυση στην Κ.Ο. της ΝΔ για τον ΟΠΕΚΕΠΕ για τη Μετωπική σύγκρουση Μεγάρου Μαξίμου και Βρυξελλών – Ένα ενδιαφέρον και πολύωρο ψυχολογικό πείραμα....που οδηγείται...μάλλον...στους κάδους της ανακύκλωσης
Στην πολιτική υπάρχουν στιγμές που μια κοινοβουλευτική ομάδα λειτουργεί ως χώρος πολιτικής ζύμωσης και στιγμές που μετατρέπεται σε χώρο συλλογικής ψυχολογικής άμυνας. Η συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ έμοιαζε περισσότερο με μια μεγάλη εσωτερική προσπάθεια να ξορκιστεί η κρίση παρά με μια ψυχρή αποτίμηση των γεγονότων.
Το μήνυμα που βγήκε από το γαλάζιο στρατόπεδο ήταν ξεκάθαρο: «Δεν είμαστε ένοχοι, μας αδίκησαν». Η γραμμή της κυβέρνησης και πολλών βουλευτών ήταν ότι η υπόθεση διογκώθηκε πολιτικά, ότι υπήρξε υπερβολική στοχοποίηση προσώπων και ότι αρκετοί βρέθηκαν στο επίκεντρο μιας θύελλας πριν ακόμη ολοκληρωθούν οι διαδικασίες.
Κάπως έτσι στήθηκε ένα σκηνικό εσωτερικής αποφόρτισης. Μια «ομαδική ψυχανάλυση» μιας παράταξης που αισθάνθηκε στριμωγμένη και αναζητούσε τρόπο να ξαναβρεί την πολιτική της αυτοπεποίθηση.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και ειδικότερα ο τρόπος με τον οποίο χειρίστηκε την υπόθεση. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, αν και υπογράμμισε ότι ο θεσμός της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν αμφισβητείται, άφησε αιχμές για τον τρόπο χειρισμού συγκεκριμένων υποθέσεων, λέγοντας ότι οι εισαγγελικές αρχές κρίνονται και από το αποτέλεσμα.
Για πολλά στελέχη της ΝΔ όμως η συζήτηση πήγε ένα βήμα παραπέρα. Η αίσθηση που καλλιεργήθηκε ήταν ότι ένα μέρος της πολιτικής ζημιάς δεν προήλθε μόνο από τα πραγματικά περιστατικά αλλά από τη δημοσιότητα, την πολιτική εκμετάλλευση και τη διαχείριση της υπόθεσης από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Η «σκιά της Κοβέσι» έγινε για αρκετούς το εύκολο εξωτερικό άλλοθι. Το αφήγημα ότι η κυβέρνηση βρέθηκε αντιμέτωπη με έναν θεσμό που κινήθηκε με τρόπο που δημιούργησε πολιτικές εντυπώσεις, αποτέλεσε το βασικό επιχείρημα άμυνας.
Το ερώτημα όμως που παραμένει είναι αν αυτή η προσέγγιση απαντά στις αγωνίες της κοινωνίας ή απλώς λειτουργεί ως μηχανισμός εσωτερικής συσπείρωσης.
Το δεύτερο στοιχείο της συνεδρίασης ήταν η έντονη προσπάθεια να αποκατασταθεί η εικόνα των βουλευτών και στελεχών που βρέθηκαν στο επίκεντρο. Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η κυβέρνηση δεν πρόκειται να συγκαλύψει παρανομίες, αλλά παράλληλα υπερασπίστηκε το τεκμήριο της αθωότητας και υποστήριξε ότι κάποιοι άνθρωποι διασύρθηκαν.
Αυτό ακριβώς αποτέλεσε τον πυρήνα της εσωτερικής συζήτησης: η ανάγκη της ΝΔ να περάσει από τη θέση της άμυνας στη θέση της αντεπίθεσης.
Η πολιτική επικοινωνία είναι συχνά παιχνίδι αφήγησης. Και το νέο αφήγημα του Μεγάρου Μαξίμου είναι ότι η κυβέρνηση δεν βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα σκάνδαλο διαφθοράς αλλά με μια υπόθεση όπου κάποιοι πολιτικοί αδικήθηκαν από μια υπερβολική διαδικασία.
Το δύσκολο σημείο: η κοινωνία δεν κάνει πάντα την ίδια ανάγνωση
Ωστόσο, υπάρχει ένα πρόβλημα για την κυβερνητική στρατηγική. Η κοινωνία δεν παρακολουθεί τις πολιτικές μάχες μόνο μέσα από τις κομματικές γραμμές.
Για τον μέσο πολίτη το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο αν κάποιος πολιτικός έχει ή όχι ποινική ευθύνη. Είναι αν το σύστημα ελέγχων λειτούργησε, αν υπήρχαν πολιτικές ευθύνες και αν το κράτος κατάφερε να προστατεύσει αποτελεσματικά ευρωπαϊκούς πόρους.
Η αντιπολίτευση ήδη κατηγορεί την κυβέρνηση ότι επιχειρεί να μετατρέψει μια υπόθεση πολιτικής ευθύνης σε σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι υπήρξε άδικη στοχοποίηση και ότι η δικαιοσύνη πρέπει να μιλήσει χωρίς πολιτικές πιέσεις.
Πίσω από τη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας υπήρχε και ένα βαθύτερο πολιτικό άγχος. Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι απλώς ένα επεισόδιο εσωτερικής διαχείρισης. Αγγίζει ένα ευαίσθητο σημείο για τους πολίτες: την εμπιστοσύνη στους θεσμούς.
Γι’ αυτό και η ανάγκη συσπείρωσης της Κ.Ο. ήταν μεγάλη. Το μήνυμα «είμαστε μια γροθιά» που έστειλε ο πρωθυπουργός δείχνει ότι το Μέγαρο Μαξίμου θέλει να κλείσει τα εσωκομματικά μέτωπα και να μεταφέρει τη συζήτηση από τις ευθύνες στην πολιτική αντιπαράθεση.
Γιατί στην πολιτική, όπως και στην ψυχολογία, η συλλογική αυτοπεποίθηση μιας ομάδας μπορεί να βοηθήσει τα μέλη της να σταθούν ξανά όρθια. Δεν σημαίνει όμως ότι έχει πείσει και όσους βρίσκονται έξω από αυτήν.
Και ο ΟΠΕΚΕΠΕ παραμένει μια υπόθεση που θα συνεχίσει να δοκιμάζει την κυβέρνηση, όχι μόνο στη Βουλή αλλά κυρίως στην κοινωνία. Το ότι συγκεντρώθηκαν και αυτό-αποθεώθηκαν μόνοι τους δεν σημαίνει απολύτως τίποτα.
Ο mikroskopos χαιρετιζει ενα ενδιαφέρον και πολύωρο ψυχολογικό πείραμα....που οδηγείται...μάλλον...στους κάδους της ανακύκλωσης
