Το CLAWBACK και το REBATE στραγγαλίζουν τα ιατρικά εργαστήρια. Ο ΕΟΠΠΥ εφαρμόζει μονοπωλιακές πολιτικές με δόλιους και καταχρηστικούς οικονομικούς όρους.

 

Το clawback θεσπίστηκε το 2012 ως έκτακτο μέτρο στη διάρκεια της μνημονιακής περιόδου, με στόχο τον περιορισμό των δημόσιων δαπανών υγείας, με προβλεπόμενη χρονική διάρκεια 6 ετών. Δεκατρία χρόνια μετά εξακολουθεί να εφαρμόζεται με την αρχική του μορφή  και αποκλειστικά σε επιχειρήσεις του κλάδου της Υγείας που συναλλάσσονται με τον ΕΟΠΥΥ.

Ο ΕΟΠΥΥ στην προκειμένη περίπτωση δεν είχε ενημερώσει ποτέ τους συμβασιούχους γιατρούς για την περίπτωση  του clawback όταν το πρωτοεπέβαλε. Έχοντας κλειστό προϋπολογισμό  ουσιαστικά βρήκε ένα εργαλείο για να μειώσει πολύ περισσότερο τις τιμές φαρμάκων, εξετάσεων και ιατρικών υπηρεσιών. Δεν λειτουργεί όπως στις εταιρείες που εφαρμόστηκε κάποτε το clawback, να κάνει περικοπές σε μπόνους και αμοιβές πέρα του κανονικού, αλλά ο ΕΟΠΥΥ βρήκε τρόπο να κόψει από τα βασικά που πλήρωνε. Το χειρότερο είναι ότι πληρώνει ό,τι πληρώνει με μεγάλες καθυστερήσεις και με τιμές που έχουν υποκοστολογηθεί 

Μη γνωρίζοντας ο κάθε πάροχος για αυτήν την πιθανότητα προσπάθησε στα χρόνια αυτά  να αντεπεξέλθει στις συμβατικές του υποχρεώσεις. Πλήρωσε το προσωπικό του, τα αναλώσιμα του, τα μηχανήματά του και όλα υπολογίζοντας τα χρήματα που έστω, με αυτές τις χαμηλές τιμές του αναλογούν. Και φυσικά δεν υπολόγιζε κανείς ότι θα είναι κατά 60-70% μειωμένα, τα χρήματα που θα εισπράξει τελικά. 

Επίσης ο κάθε πάροχος ειδικά οι εργαστηριακοί γιατροί εκτελούσαν εντολές του ΕΟΠΥΥ, που έχουν συμβατική υποχρέωση να εκτελέσουν. Δεν έπαιρναν καμία απόφαση αυθαίρετη που είχε ως αποτέλεσμα την ζημίωση του Οργανισμού. Επίσης δεν έλαβαν καμία επιπλέον αμοιβή ή μπόνους που ο ΕΟΠΥΥ τους το ζητά πίσω. Έτσι ο ΕΟΠΥΥ αντιμετωπίζει όλους του παρόχους ως κλέφτες που ζημίωσαν τον οργανισμό αφού επιβάλει σε όλους οριζόντιες περικοπές, ασχέτως αν κάποιοι κερδοσκόπησαν και άλλοι απλά συνέχισαν να λειτουργούν όπως θα έπρεπε.

Τέλος, όπως προβλέπεται στο εξωτερικό, θα περίμενε κανείς ο ΕΟΠΥΥ να κάνει clawback στις αμοιβές των στελεχών του, πρώτα και μετά όλων των άλλων. Επίσης το Υπουργείο Υγείας και η Κυβέρνηση θα έπρεπε να κάνει περικοπές με ανάλογο τρόπο και σε άλλες μορφές δημοσίων συμβάσεων και προμηθειών και όχι να εφαρμόσει το μέτρο αποκλειστικά στο χώρο της Υγείας, εκμεταλλευόμενη τη δεσπόζουσα θέση που κατέχει στην αγορά  ο ΕΟΠΥΥ, ο οποίος λειτουργεί με σχεδόν μονοπωλιακούς όρους.

Ο όρος rebate είναι ένας όρος που χρησιμοποιήθηκε λάθος από τον ΕΟΠΥΥ. 
Είναι συνδεδεμένος με την επιβράβευση. Συνήθως χρησιμοποιείται αντί του όρου έκπτωση στις εμπορικές συναλλαγές. Ενας κατασκευαστής λέει ότι η πώληση των πραγμάτων που φτιάχνει κάνει ένα Χ ποσό αλλά εφόσον ο πωλητής- αντιπρόσωπος του, πωλήσει πάνω από το όριο που θεσπίζει, τότε παίρνει επιστροφή χρημάτων πίσω σαν επιβράβευση για την καλύτερη εικόνα των πωλήσεων που είχε. Το rebate επίσης χρησιμοποιείται για την επιστροφή χρημάτων από την εφορία, πάλι ως επιβράβευση.
Στην περίπτωση του ΕΟΠΥΥ δεν υπάρχει επιβράβευση στους παρόχους αλλά υπάρχει η επιβολή, έκπτωσης. Δεν έχω σου λέει τα χρήματα οπότε σε κουρεύω πάροχε σε αυτά που σου χρωστάω.

Σε αυτήν την περίπτωση ο δόκιμος όρος είναι ο όρος deduction, ένας όρος που εννοεί την επιβολή έκπτωσης, την αφαίρεση, άρα αυτό που στην ουσία κάνει ο ΕΟΠΥΥ στους παρόχους. Ο όρος deduction έχει την έννοια της επιβολής. Έτσι το Φιλανδικό κράτος επέβαλε μείωση στην έκπτωση φόρου πολυτελείας στους πολίτες του, δηλαδή αύξησε τον φόρο κάνοντας deduction.Με τον τρόπο αυτό τα ιατρικά εργαστήρια, από επιχειρήσεις μετατράπηκαν συν τω χρόνω σε αποθήκες κρατικού χρέους και οι ιατροί από επιστήμονες  σε δουλοπάροικους.

Κάνοντας έρευνα, στο που έχει επιβληθεί rebate και που έχει clawback στον χώρο της υγείας διεθνώς, διαπιστώνει κανείς ότι δεν έχει εφαρμοστεί πουθενά σε ιατρικές αμοιβές και μάλιστα εργαστηριακές, αλλά μόνο στον χώρο του φαρμάκου.

Τέλος στον Καναδά η κυβέρνηση πήγε να κάνει clawback σε δημοσίους υπαλλήλους, κόβοντας από τα επιδόματά τους, τους πρώτους μήνες του 2014. Ξεσήκωσε τόσο μεγάλες αντιδράσεις που η κυβέρνηση αναγκάστηκε να το πάρει πίσω το μέτρο.

Τελικά το σίγουρο είναι ότι με τον τρόπο αυτό που επιβάλει ο ΕΟΠΥΥ έκπτωση 70% στους γιατρούς σε χρήματα που τους χρωστάει τους εξαναγκάζει να κλείσουν τα ιατρεία τους που έτσι και αλλιώς δεν έβγαιναν, ιδιαίτερα οι εργαστηριακοί και να έχουν προβλήματα με τις τράπεζες που τους έχουν δανείσει τα χρήματα αυτά για να μπορέσουν να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους. 

Τιμές που πολλές δεν έχουν αυξηθεί από το 1991 αλλά έχουν μειωθεί ακόμα, είναι μοναδικό φαινόμενο και αντί να συζητηθεί κάποια αύξηση, επιβάλλεται μείωση της τάξης του 60-70%.