Σε αγωγό της Chevron 15 δισ. δολαρίων συμμετέχει ο πρέσβης του Τραμπ στην Τουρκία, Τόμας Μπάρακ. Ο αγωγός θα περάσει από Συρία και Ιράκ. Νέα αμφιλεγόμενη «μπίζνα» στην αυλή του Ντόναλντ Τραμπ.
Στο επίκεντρο μιας νέας υπόθεσης που εγείρει σοβαρά ερωτήματα για πιθανή σύγκρουση συμφερόντων βρίσκεται ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ για τη Συρία και το Ιράκ, Τόμας Μπάρακ. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Reuters, ο Αμερικανός διπλωμάτης φέρεται να προώθησε τη συμμετοχή εταιρείας στενού επιχειρηματικού συνεργάτη του σε ένα ενεργειακό έργο ύψους 15 δισ. δολαρίων, στο οποίο συμμετέχει και ο αμερικανικός πετρελαϊκός κολοσσός Chevron.
Πρόκειται για το σχέδιο αποκατάστασης του πετρελαιαγωγού Κιρκούκ – Μπανιάς, ο οποίος θα συνδέει το Ιράκ με τη Συρία, δημιουργώντας μια εναλλακτική διαδρομή μεταφοράς πετρελαίου που θα παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα περάσματα για την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Ωστόσο, η εμπλοκή του Μπάρακ στην προώθηση της συμμετοχής της εταιρείας TI Capital προκαλεί ερωτήματα, καθώς ο ίδιος διατηρεί μακροχρόνιους επιχειρηματικούς δεσμούς με τον ιδρυτή της, Ζιάντ Γκαντούρ. Σύμφωνα με ειδικούς σε θέματα δεοντολογίας που μίλησαν στο Reuters, οι ενέργειές του ενδέχεται να παραβιάζουν ομοσπονδιακούς κανόνες που διέπουν την αμεροληψία των κυβερνητικών αξιωματούχων.
Σύμφωνα με δύο πρόσωπα που έχουν άμεση γνώση των σχετικών συζητήσεων, ο Τόμας Μπάρακ άσκησε πιέσεις προς αξιωματούχους του Ιράκ και της Συρίας, μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, προκειμένου να συμπεριληφθεί στο έργο η εταιρεία του επιχειρηματικού συνεργάτη του.
Μάλιστα, στις 16 Ιουνίου, έναν μήνα πριν από την υπογραφή της συμφωνίας με την κοινοπραξία, ο Μπάρακ και ο Ιρακινός πρωθυπουργός Αλί αλ Ζαΐντι εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση, στην οποία χαιρέτιζαν την απόφαση του Ιράκ να προχωρήσει σε μνημόνιο συνεργασίας με την TI Capital για την αποκατάσταση του αγωγού.
Αξιοσημείωτο είναι ότι στη συγκεκριμένη ανακοίνωση δεν υπήρχε καμία αναφορά στη Chevron ή στην UCC Holding σε σχέση με το έργο.
Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη μακροχρόνια επιχειρηματική σχέση του Μπάρακ με τον ιδρυτή της TI Capital, Ζιάντ Γκαντούρ.
Σύμφωνα με δημόσια οικονομικά στοιχεία που εξέτασε το Reuters, ο Αμερικανός διπλωμάτης διατηρούσε οικονομικό συμφέρον σε επενδυτική εταιρεία που αναπτύσσει μεγάλο οικιστικό έργο κοντά στο Σαν Φρανσίσκο της Καλιφόρνιας.
Πρόκειται για την ACD-TI Oakley Investment LLC, την οποία διαχειρίζεται η TI Capital, με επικεφαλής τον Γκαντούρ.
Σε δήλωση οικονομικών συμφερόντων που υπέβαλε τον Μάρτιο του 2025 στο αμερικανικό Γραφείο Κυβερνητικής Δεοντολογίας, ο Μπάρακ γνωστοποίησε ότι είχε δικαίωμα να λαμβάνει το 20% των κερδών της εταιρείας, εφόσον αυτά έφταναν ένα προκαθορισμένο ελάχιστο επίπεδο.
Η δήλωση δεν προσδιόριζε το μέγεθος της συμμετοχής του, ενώ ανέφερε ότι η συμφωνία διανομής κερδών αποτελούσε αντάλλαγμα για υπηρεσίες που είχε προσφέρει στην εταιρεία.
Παράλληλα, είχε δηλώσει ότι το 2024 διατηρούσε αμειβόμενη συμβουλευτική σχέση με την επιχείρηση, χωρίς να αναφέρεται εάν και ποιο ποσό είχε εισπράξει.
Σε ξεχωριστή συμφωνία δεοντολογίας, την οποία υπέγραψε στις 7 Μαρτίου 2025, τρεις εβδομάδες πριν από την ακρόασή του στη Γερουσία, ο Μπάρακ συμπεριέλαβε την ACD-TI Oakley μεταξύ των περιουσιακών στοιχείων που σκόπευε να διατηρήσει.
Σύμφωνα με δύο νομικούς που ειδικεύονται σε ζητήματα δεοντολογίας, η επιχειρηματική σχέση του Μπάρακ με τον Γκαντούρ δεν θα συνιστούσε ποινικά κολάσιμη σύγκρουση συμφερόντων, εκτός εάν προέκυπτε ότι ο Αμερικανός διπλωμάτης είχε άμεσο οικονομικό όφελος από το έργο του αγωγού.
Ωστόσο, η προώθηση μιας εταιρείας με την οποία διατηρεί επιχειρηματικούς δεσμούς ενδέχεται να προσκρούει σε άλλους ομοσπονδιακούς κανόνες.
Ο Ρίτσαρντ Πέιντερ, πρώην επικεφαλής νομικός σύμβουλος του Λευκού Οίκου για ζητήματα δεοντολογίας και καθηγητής στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Μινεσότα, χαρακτήρισε την περίπτωση «σοβαρό πρόβλημα».
Όπως εξήγησε, οι κανόνες αμεροληψίας απαγορεύουν σε κυβερνητικούς αξιωματούχους να συμμετέχουν σε υποθέσεις που θα μπορούσαν να εγείρουν αμφιβολίες για την αντικειμενικότητά τους, εξαιτίας προσωπικών ή επιχειρηματικών σχέσεων.
Η συγκεκριμένη απαγόρευση δεν αποτελεί ποινική διάταξη και μπορεί να ενεργοποιηθεί ακόμη και όταν ο αξιωματούχος δεν έχει προσωπικό οικονομικό συμφέρον στο υπό εξέταση έργο.
«Το ζήτημα δεοντολογίας είναι η εντύπωση ότι υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων», δήλωσε η Αν Σκιτ, προσωρινή εκτελεστική διευθύντρια του Markkula Center for Applied Ethics στο Πανεπιστήμιο Santa Clara.
Ερωτηθείς τι θα έπρεπε να είχε κάνει ο Μπάρακ ώστε να συμμορφωθεί με τους σχετικούς κανόνες, ο Πέιντερ απάντησε: «Να μην έχει καμία σχέση με αυτόν τον αγωγό. Να απέχει εντελώς. Να δηλώσει ότι δεν πρόκειται για υπόθεση στην οποία συμμετέχει».
Ο Ντον Φοξ, πρώην γενικός νομικός σύμβουλος και υπηρεσιακός διευθυντής του αμερικανικού Γραφείου Κυβερνητικής Δεοντολογίας, υποστήριξε ότι η προώθηση της TI Capital από τον Μπάρακ θα παραβίαζε επιπλέον τον κανονισμό που απαγορεύει σε αξιωματούχους να χρησιμοποιούν τη θέση τους για να υποστηρίζουν ιδιωτικές επιχειρήσεις ή να εξασφαλίζουν οικονομικά οφέλη σε πρόσωπα με τα οποία συνδέονται.
Οι επιχειρηματικοί δεσμοί των δύο ανδρών χρονολογούνται τουλάχιστον από το 2020, όταν δημιούργησαν επενδυτική εταιρεία ειδικού σκοπού (SPAC), ύψους 250 εκατ. δολαρίων.
Η εταιρεία διαλύθηκε μετά τη σύλληψη του Μπάρακ το 2021, όταν κατηγορήθηκε ότι ενεργούσε ως μη εγγεγραμμένος πράκτορας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος αθωώθηκε από τις συγκεκριμένες κατηγορίες το 2022.
O Μπάρακ είχε θέσει το ενδεχόμενο συμμετοχής της TI Capital στο έργο του αγωγού ήδη από τον Μάιο, στο περιθώριο του Milken Institute Global Conference στο Λος Άντζελες.
Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου, στο οποίο συμμετείχαν τόσο ο ίδιος όσο και ο Γκαντούρ, πραγματοποιήθηκε επίσης κλειστή συζήτηση για την ανάγκη δημιουργίας νέων ενεργειακών διαδρομών στη Μέση Ανατολή, εν μέσω του πολέμου με το Ιράν.
Πρόσωπο από το περιβάλλον του Αμερικανού πρέσβη ανέφερε στο Reuters ότι ο Μπάρακ εμπιστεύεται τον Γκαντούρ ως έναν άνθρωπο που μπορεί να συμβάλει στην υλοποίηση της στρατηγικής του Ντόναλντ Τραμπ για μεγαλύτερη προσέγγιση του Ιράκ και της Συρίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Ο Ζιάντ είναι ο εκλεκτός. Τον επέλεξε προσωπικά ο Μπάρακ», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η TI Capital φαίνεται, πάντως, να διευρύνει την παρουσία της στην περιοχή.
Τον Ιούλιο, το υπουργικό συμβούλιο του Ιράκ συμπεριέλαβε την εταιρεία σε νέα κοινοπραξία με την UCC Holding και την ConocoPhillips, η οποία θα εξετάσει την αξιοποίηση του κοιτάσματος φυσικού αερίου Ακάς, ενός από τα μεγαλύτερα ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα της χώρας.
Παράλληλα, η TI Capital αναφέρει στον ιστότοπό της συμμετοχή σε έργα στο λιμάνι της Ταρτούς στη Συρία, χωρίς να παρέχει λεπτομέρειες.
Παρά τα ερωτήματα που εγείρονται, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών απορρίπτει την ύπαρξη οικονομικού συμφέροντος του Μπάρακ στο συγκεκριμένο ενεργειακό έργο.
«Ο πρέσβης Μπάρακ δεν έχει καμία εταιρική σχέση, κανέναν ρόλο και κανένα οικονομικό συμφέρον στο έργο του αγωγού Κιρκούκ – Μπανιάς», δήλωσε εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στο Reuters.
Ο ίδιος αναγνώρισε την επιχειρηματική σχέση του πρέσβη με την εταιρεία ανάπτυξης ακινήτων που διαχειρίζεται η TI Capital, επισημαίνοντας ωστόσο ότι οι δημόσιες τοποθετήσεις του για τον αγωγό αντανακλούν τη μακροχρόνια και δημόσια διατυπωμένη αμερικανική πολιτική για την ενεργειακή διασύνδεση της περιοχής.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών, ο Μπάρακ έχει πιστοποιηθεί ότι συμμορφώνεται με τους κανόνες δεοντολογίας.
Πάντως, σύμφωνα με απάντηση που έλαβε το Reuters σε αίτημα πρόσβασης σε δημόσια αρχεία, ο Αμερικανός διπλωμάτης δεν έχει καταθέσει στο Γραφείο Κυβερνητικής Δεοντολογίας ειδική εξαίρεση από τους κανόνες σύγκρουσης συμφερόντων σε σχέση με τη συμμετοχή της TI Capital στο έργο.
Τέτοιου είδους εξαιρέσεις επιτρέπουν σε αξιωματούχους να συμμετέχουν σε υποθέσεις από τις οποίες διαφορετικά θα έπρεπε να απέχουν εξαιτίας πιθανής σύγκρουσης συμφερόντων.
Υπενθυμίζεται ότι στην έγγραφη συμφωνία δεοντολογίας που είχε υπογράψει πριν από την επικύρωση του διορισμού του, ο Μπάρακ είχε δεσμευτεί να απέχει από υποθέσεις που επηρεάζουν άμεσα τα οικονομικά συμφέροντα της επενδυτικής εταιρείας ακινήτων, εκτός εάν λάμβανε προηγουμένως σχετική εξαίρεση.
Το γραφείο του Μπάρακ και η Chevron αρνήθηκαν να σχολιάσουν τις πληροφορίες, ενώ η TI Capital, ο Γκαντούρ και η UCC Holding δεν απάντησαν στα ερωτήματα του Reuters.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X στις 17 Ιουλίου, ο Μπάρακ είχε χαρακτηρίσει τη συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών σε έργα στο Ιράκ και στη Συρία ως ένα «νέο παράδειγμα», με στόχο να δημιουργηθούν μεγαλύτερη σαφήνεια και νέες ευκαιρίες στην περιοχή.
